Boşanmada Mal Paylaşımı: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

Aile Hukuku · Son güncelleme: 15 Ekim 2026 · Özgür Hukuk Bürosu

Mal Rejimi Nedir?

Mal rejimi, eşlerin evlilik süresince ve evliliğin sona ermesi hâlinde malvarlıklarına ilişkin hak ve borçlarını düzenleyen kurallar bütünüdür. Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır; eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler (TMK m. 202).

Mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; ancak taraflar evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilirler (TMK m. 205). Türk Medeni Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2002 tarihinden önce evlenen eşler bakımından geçiş hükümleri gündeme gelebileceği için bu tür dosyalar ayrıca değerlendirilmelidir.

Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal

Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar (TMK m. 218). Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir; çalışmanın karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik kurumlarının yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bunlar arasında sayılır (TMK m. 219).

Kişisel mallar ise kanunda ayrıca belirtilen mallardır; örneğin eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar veya evlenme tarihinde sahip olunan mallar gibi. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse bunu ispat etmekle yükümlüdür; bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m. 222).

Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer ve Tasfiye Hangi Tarihe Göre Yapılır?

Mahkemece evliliğin boşanma sebebiyle sona erdirilmesine karar verilmesi hâlinde mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225). Bu nedenle tasfiyede hangi malların dikkate alınacağı, genel olarak dava tarihi esas alınarak değerlendirilir.

Artık Değer ve Katılma Alacağı

Artık değer, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır (TMK m. 231). Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar; alacaklar takas edilir. Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir (TMK m. 236).

Bir eşin diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılık almaksızın katkıda bulunması hâlinde ise katkısı oranında 'değer artış payı' alacağı doğabilir (TMK m. 227).

Ödeme Biçimi ve Aile Konutu

Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir. Derhâl ödeme borçlu eş için ciddî güçlükler doğuracaksa, ödemenin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir; aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden itibaren faiz işler (TMK m. 239).

Aile konutu, evliliğin barınma ihtiyacını karşıladığı için ayrı bir korumaya sahiptir. Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m. 194).

Dava Süreleri ve Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin alacaklar bakımından uygulanacak süre ve usul ise dava türüne göre değişebileceğinden, belgelerin (tapu, banka, araç, şirket hisse kayıtları) erken toplanması ve süreyi kaçırmamak için hukuki destek alınması yararlıdır.

Sık Sorulan Sorular

Önemli not: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya avukatlık hizmeti teklifi değildir. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir. Somut olayınız için bir avukattan bireysel görüş alınması gerekir.